Wat is veilig werken?

Mensen overbruggen voortdurend de kloof tussen werk zoals het bedacht is (work-as-imagined) en werk zoals het daadwerkelijk wordt uitgevoerd (work-as-done). Meestal zijn deze aanpassingen succesvol en blijven ze onzichtbaar. Pas wanneer verschillende omstandigheden ongunstig samenkomen, worden we ons ervan bewust.

Gedrag, leiderschap, cultuur, risico en bewustzijn zijn allemaal nuttige concepten, maar geen enkel concept vormt de essentie van veiligheid.

Veilig werken kunnen we beter begrijpen als een voortdurend proces waarin organisaties zich blijven aanpassen, tegenstrijdigheden met elkaar verzoenen en nieuwe vormen van orde creëren.

In plaats van op zoek te gaan naar een verborgen essentie of één enkele oorzaak, zoals onvoldoende afscherming van een machine, onveilig gedrag, gebrekkig leiderschap of een zwakke veiligheidscultuur, kunnen we ons beter richten op hoe veiligheid voortdurend ontstaat vanuit het vermogen van mensen om met variabiliteit om te gaan, afwegingen te maken en het werk mogelijk te maken binnen de realiteit van alledag.

In die zin is veiligheid minder een toestand van zijn en meer een voortdurend proces van worden.

Martijn Flinterman

Zijn boek Safety Without Illusions wordt eind dit jaar gepubliceerd. Ik kijk ernaar uit!

Op 29/10/2026 vond Industriële Veiligheid in België voor de derde keer plaats.
Met bijna 400 aanwezigen in den Bosuil, het stadion van Royal Antwerp FC.  Knap om te zien hoe een event in drie jaar tijd zo kan groeien!

Het was een dag met een veelzijdig congresprogramma over arbeidsveiligheid, vol kennisdeling en fijne interacties tussen vakgenoten.

Dank aan de dagvoorzitter, Filip Coumans voor zijn gevatte opmerkingen, sterke introducties van de sprekers en een perfect aanvoelen voor wat er leefde in de zaal.

Dank aan alle keynotes die ik volgde, Lieven Van Deuren, Bart Vanraes, Mick Breet, Cedric Dumont, de sprekers tijdens de break out sessies, Katrien De Padt, Ibrahim Akdogan en aan Jan Panis tijdens de interactieve rondetafelsessie.

Dank voor de sterke organisatie door Heliview, Senna Van Elsacker en Joop Hermans en zijn voltallig projectteam!

Ik kijk terug op een zeer geslaagd congres. Kon je er niet bij zijn?

Houd 17 november 2027 alvast vrij in je agenda!

– Het is nooit één fout –

“Waar procesveiligheid en systeemdenken samenkomen”

Keynote: Maarten Eulaers

Aan de hand van een concrete rampcasus vertalen we complexe veiligheidsconcepten naar de industriële praktijk.

We ontleden de casus vanuit drie verschillende invalshoeken

• Energy barriers of energiebarrières: Een blik op onze fysieke en administratieve verdedigingslinies in de praktijk.
• Normalization of deviance of normalisering van afwijkend gedrag: Hoe sluipt het onacceptabele langzaam onze dagelijkse routines binnen totdat het de nieuwe norm wordt?
• Resilience engineering: Hoe bouwen we systemen die niet alleen kijken naar wat er misgaat, maar ook de inherente capaciteit hebben om onverwachte variaties veerkrachtig en veilig op te vangen?

We willen de kloof tussen academische theorieën over complexe sociaal-technische systemen en de dagelijkse praktijk in de industrie bespreken en overbruggen. We kijken verder dan ‘Human Error’ of ‘Menselijke Fouten’ om de onderliggende dynamiek van het systeem te begrijpen.

Kortom: we brengen (proces)veiligheid dichter bij huis door te leren van het verleden om veerkrachtige systemen voor de toekomst te bouwen.

Praktisch:

Gratis deelname, mits inschrijving via inge@b-dk.be

Adres: B\\DK Berrélei 30, 2930 Brasschaat

Dinsdagavond 6 oktober 2026
Onthaal: 19 uur
Start lezing: 19:30 uur (45 – 60 min.)
Einde: 21:30 uur

Na de presentatie is er nog ruim de tijd om vragen te stellen en gezellig na te praten met de aanwezigen. Het wordt een interessant netwerkmoment en een boeiende avond.

“Safety Summit 2026” een event waar je bijleert, netwerkt, plezier maakt, boeiende gesprekken hebt én steeds met veiligheid als verbindende factor.

Vanaf de eerste editie tot nu al de 5de editie, was ik erbij. Telkens doet men er alles aan om je een nog betere ervaring te bezorgen dan vorige keer. En ja, wederom gelukt!

Dank aan alle fijne gesprekspartners. Zo’n dag geeft energie!

Hieronder de keynote sessies die ik volgde:

Bart Vanraes en Ellen Suy: “Cognitieve ergonomie” preventie van ongevallen begint al bij het ontwerp. De kleur, vorm, plaats van een knop kan het verschil al maken! Het gaat over informatie, bediening, begrijpen, verwerken, beslissen. Cognitieve ergonomie zou een onderdeel moeten zijn van elke opleiding tot preventieadviseur.

Cedric De Vlieger: “Inside the Unit” Hoe teams vertrouwen, eigenaarschap en helderheid bouwen wanneer het er echt toe doet. Hoe je een team smeedt dat overeind blijft bij terreurdreiging of risicovolle operaties — en vertaalt dit naar organisaties die vandaag onder druk staan door groei en verandering.

Wilfried Vermeiren: “De kracht van gedeeld leiderschap” Veiligheid is geen taak van één persoon, maar een verantwoordelijkheid die we samen opnemen. Met praktische inzichten en herkenbare voorbeelden werd getoond hoe elke medewerker, ongeacht functie of positie, een positieve impact kan hebben. Meer weerbaarheid, optimale inzet van talent, groter werkgeluk en minder burn-out.

Bart Vanraes en Maarten Van Herzeele: “De Toekomst van de preventieadviseur”
Kijk verder en breder dan cijfers en durf (tegen) te spreken! Van adviseur naar ambassadeur. Van preventieadviseur naar Safety Business Partner. Een pleidooi voor minder papieren veiligheid. Meer partnership. Meer impact, Samen! Er werden twaalf eigenschappen getoond die belangrijk worden voor de preventieadviseur van de toekomst. Super interessant.
Om verder op te volgen!

Dank aan Dirk Vandeputte & Vandeputte – Safety Experts, om deze dag mogelijk te maken!
Dank aan Vicki Pyliser voor de fantastische organisatie!

De klant: “Ik wil iemand die:
Jong.
Ervaren.
Goedkoop.
Snel beschikbaar is

Kies er twee.”
Jong + ervaren → niet goedkoop.

Jong + goedkoop → waarschijnlijk niet ervaren.

Ervaren + goedkoop → waarschijnlijk niet jong.

Snel beschikbaar + goedkoop → waarschijnlijk niet ervaren én niet schaars.

De arbeidsmarkt is geen menukaart.

Op een krappe arbeidsmarkt moet je soms niet méér eisen stellen.
Je moet kiezen welke eisen er écht toe doen.

De wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bestaat vandaag exact dertig jaar.

En daarmee viert ook het beroep, de preventieadviseur, zijn dertigste verjaardag.

Maar was dat in 1996 alleen een nieuwe naam? Gelukkig niet.

Jarenlang hadden bedrijven een veiligheidschef. De opdracht was duidelijk: machines veiliger maken, ongevallen voorkomen en toezien op de naleving van de veiligheidsvoorschriften.

Met de Welzijnswet veranderde niet alleen de naam, maar vooral de visie.

Veiligheid werd welzijn op het werk.

Plots ging het niet alleen meer over afschermingen, helmen en procedures, maar ook over ergonomie, arbeidshygiëne, psychosociale risico’s, gezondheid en de manier waarop werk georganiseerd wordt.

Dat was een enorme stap vooruit.

Maar vandaag stelt zich een andere vraag. Staan we, dertig jaar later, niet opnieuw op een kantelpunt?

De wereld van 1996 bestaat niet meer.

AI, robotisering, cyberveiligheid, klimaatverandering, extreem weer, vergrijzing, arbeidskrapte, mentale belasting, thuiswerk en complexe ketens van aannemers…

Ze veranderen het vak ingrijpend.

Misschien moet men zich daarom niet alleen afvragen wat een preventieadviseur doet, maar vooral welke preventieadviseur we de komende dertig jaar nodig hebben.

Nog steeds de specialist die wetten uitlegt?

Of steeds meer een verbinder, coach, ontwerper van veilige systemen, data-analist en aanjager van een sterke veiligheidscultuur?

De geschiedenis leert één ding.
De functie is nooit af.

Ze evolueert mee met de maatschappij.

En misschien is de belangrijkste opdracht van een preventieadviseur, vandaag nog meer dan dertig jaar geleden:

Niet wachten tot de wet verandert, maar vooruitlopen op de risico’s van morgen.

Bron: Bart Vanraes

“Maak een eend.”

Dat was de volledige procedure die gevolgd moest worden tijdens één van de spellen gisterenavond. Drie woorden, zes legosteentjes, twee minuten. Een heel eenvoudige opdracht. Het kon nauwelijks eenvoudiger worden.

En toch was dit het resultaat. Zeventien eenden, allemaal verschillend, allemaal herkenbaar, maar geen enkele precies hetzelfde. Allemaal verdedigbaar en op een bepaalde manier allemaal even “correct” als “onjuist”, omdat er geen regels waren over de uiteindelijke uitkomst.

Dat is hoe complexiteit eruitziet. Niet omdat de taak zelf ingewikkeld is, maar omdat mensen anders interpreteren, prioriteren en uitvoeren. Zelfs een eenvoudige instructie wordt variabel zodra mensen hem interpreteren, keuzes maken en handelen.

Dus wanneer de uitkomsten verschillen, is de vraag niet altijd: “Waarom volgden mensen de procedure niet?”

Soms zijn de betere vragen:
“Wat lieten we open voor interpretatie?”; “Waarom was het logisch dat iedereen deed wat ze deden, gezien de context?”; “Begrepen we echt de context en de complexiteit van de taak?”; “Waren we echt op één lijn over het doel?”; “Was er genoeg begeleiding?”

Complexiteit zit niet altijd in de beschreven taak zelf. Soms verschijnt het in de ruimte tussen instructie en uitvoering. En die ruimte is waar afstemming, communicatie en leren echt belangrijk zijn. Sensemaking, een duidelijk doel en geleide aanpassingsvermogen zijn essentieel voor meer organisatorische veerkracht.

Thanks to Gerben Bekooy & Bart Vanraes

Een persoonlijke bedenking …

Cultuur bouw je niet met smoothies, pingpongtafels en vrijdagmiddagfeestjes wat ik steeds vaker zie.
Vooral bij zogenaamde “hippe” bedrijven waar het lijkt alsof werk vooral moet draaien rond plezier maken: gratis snacks, sport tijdens de werkdag, afterworks, branded gadgets, fancy lunches en een eindeloze lijst voordelen.

Begrijp me niet verkeerd: daar is op zich niets mis mee.
Maar veel organisaties verwarren die zaken met bedrijfscultuur.

Een sterke cultuur ontstaat niet door wat je weggeeft aan medewerkers. Ze ontstaat door wat je van leiders verwacht.

Cultuur wordt gebouwd wanneer leidinggevenden moeilijke gesprekken niet uit de weg gaan, verwachtingen duidelijk zijn, prestaties besproken worden, mensen feedback krijgen én geven, medewerkers zich gehoord voelen en er oprechte interesse is in hun groei en succes.

De laatste jaren merk ik ook dat sommige jonge starters met een verkeerd beeld aan hun carrière beginnen. Alsof werken vooral moet bestaan uit maximale flexibiliteit, veel vrije tijd, veel voordelen en vooral veel fun.

Maar een bedrijf is geen vakantiepark.

Een organisatie heeft een missie, klanten, deadlines, KPI’s, verantwoordelijkheden en resultaten die moeten worden gehaald. Werk mag aangenaam zijn, maar het moet ook betekenisvol zijn. Groei komt niet alleen uit comfort, maar vaak juist uit uitdaging, verantwoordelijkheid en het leveren van prestaties.

De beste bedrijven die ik ken hebben niet noodzakelijk de hipste kantoren of de meest trendy voordelen.

Ze hebben leiders die luisteren, coachen, aanspreken waar nodig, vertrouwen geven en mensen helpen beter te worden.

Cultuur ontstaat niet in de cafetaria. Cultuur ontstaat in de dagelijkse interacties tussen mensen.

Dat blijft uiteindelijk veel krachtiger dan eender welke gratis lunch.

Auteur: Marius van Mierlo, Commercial Director, Dossche Mills

Ik nodig jullie uit voor een boeiende avondlezing op 28/04/’26
“Nieuw onderzoek naar de link tussen economie en arbeidsveiligheid”

Met keynote Dirk Inghels, Head of Health & Safety van Brussels Airport Company + Prebes Award winnaar 2025, beste eindwerk preventieadviseur niveau 1

Veel organisaties focussen op veilig gedrag en veilige werkplekken, maar vergeten vaak één cruciale factor: de invloed van economische conjunctuur op arbeidsveiligheid.

Uit Dirk’s onderzoek blijkt dat de Belgische frequentiegraad procyclisch evolueert — hoger in economisch sterke periodes, lager bij terugval — met duidelijke verschillen tussen sectoren. Sectoren die hun werkgelegenheid, omzet en investeringen mee laten evolueren met het BBP tonen bovendien de sterkste daling in frequentiegraad én een positieve correlatie tussen dalende ernst- en frequentiegraad.

Deze inzichten openen de deur naar kwantitatieve voorspellingen van veiligheidsindicatoren op basis van economische en bedrijfseconomische parameters, aangevuld met welzijnsdata zoals absenteïsme. Ideaal voor Jaaractieplannen, Globale Preventieplannen, én voor science‑based safety targets binnen duurzaamheids- en financiële rapportering.

Kortom: economie en veiligheid zijn sterker verbonden dan we denken én we kunnen het meten.

Praktisch
Gratis deelname, mits inschrijving.
Klik hier: https://lnkd.in/e6tEGWyf
of via Inge De Kerf, inge@b-dk.be

📅 28 april 2026
📍 B\\DK – Bouteligier & De Kerf, Berrélei 30, 2930 Brasschaat
🕖 Onthaal: 19:00
🎤 Start lezing: 19:30
🕘 Einde: 21:30

Na de presentatie is er nog ruim de tijd om vragen te stellen en gezellig na te praten met de aanwezigen. Het wordt een interessant netwerkmoment en een boeiende avond!